جعل امضا و بررسی مجازات آن در قانون
بررسی مجازات جعل امضا در قانون مجازات اسلامی، جعل در لغت به معنای خلق کردن و دگرگون کردن است. در علم حقوق نیز جعل به معنای هرگونه نوشته برخلاف واقعیت و به ضرر دیگری است. برخلاف آنچه که در بین مردم رایج می باشد جعل را صرفا جهت استفاده از شکل امضای دیگری یا دستخط فرد دیگر که سبب تردید نسبت به اصل بودن شود. می دانند در حالی که باید گفت که جعل صرفا محدود به این موارد نمی باشد. و قانون مجازات اسلامی با تعریفی که از جعل بیان شده است.
محدوده تحقق این جرم را گسترده تر کرده است. بر این اساس، جعل عبارت است از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی، خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن، الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن، تقویم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی و یا الصاق نوشته ای به نوشته دیگر یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر این ها به قصد تقلب و ضرر به دیگری است.
همه چیز درباره مجازات جعل امضا و نحوه شکایت قانونی
در دنیای امروز که تمامی تعاملات مالی، اداری و حقوقی ما بر پایه اسناد و مدارک استوار است، امضا به عنوان هویت و اعتبار هر فرد شناخته می شود. تصور کنید روزی متوجه شوید که سندی مهم، چک بانکی یا قراردادی بدون اطلاع شما و با شبیه سازی امضای تان تنظیم شده است. اینجاست که اهمیت آگاهی از قوانین و مجازات جعل امضا مشخص می شود. جعل امضا نه تنها اعتماد اجتماعی را خدشه دار می کند، بلکه می تواند خسارات جبران ناپذیری به اموال و آبروی افراد وارد کند. قانونگذار در نظام حقوقی ایران، با نگاهی سخت گیرانه به این جرم نگریسته و برای آن مجازات های بازدارنده ای در نظر گرفته است تا امنیت مبادلات حفظ شود.تعریف حقوقی و ارکان تشکیل دهنده جرم جعل امضا
در بحث حقوقی، زمانی که صحبت از مجازات جعل امضا می شود، باید ابتدا بدانیم که دقیقاً چه عملی رخ داده است. جعل در لغت به معنای دگرگون کردن و ساختن چیزی خلاف واقعیت است. بسیاری از افراد تصور می کنند که جعل تنها کپی کردن عین امضای یک فرد است، اما دایره جرم جعل امضا بسیار گسترده تر است. طبق ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی، جعل و تزویر عبارت است از ساختن نوشته یا سند، ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی، خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن، الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن، تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی، الصاق نوشته ای به نوشته دیگر، به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر این ها به قصد تقلب.برای اینکه جرم جعل امضا محقق شود و بتوان فرد خاطی را تحت پیگرد قرار داد، وجود سه رکن اساسی الزامی است: ۱. رکن قانونی: قانون باید صراحتاً آن عمل را جرم دانسته و برای آن مجازات تعیین کرده باشد (مواد ۵۲۳ تا ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی). ۲. رکن مادی: انجام فیزیکی عمل جعل، مانند شبیه سازی امضا روی کاغذ. ۳. رکن معنوی: فرد باید با “قصد تقلب” و “ایراد ضرر” به غیر این کار را انجام داده باشد. اگر کسی امضای دیگری را صرفاً برای تمرین یا شوخی بدون قصد استفاده و ضرر رساندن کپی کند، جرم محقق نشده است.تفاوت ماهیت و مجازات در انواع اسناد جرم جعل امضا
یکی از مهم ترین فاکتورهای تعیین کننده در میزان حبس یا جریمه، نوع سندی است که جعل روی آن صورت گرفته است. قانونگذار حساسیت بسیار بیشتری روی اسناد رسمی دارد. اسناد رسمی اسنادی هستند که در دفاتر اسناد رسمی، اداره ثبت اسناد و املاک و یا توسط مامورین رسمی دولت در حدود صلاحیت شان تنظیم شده باشند. هر سندی غیر از این موارد، سند عادی محسوب می شود (مانند قولنامه های دستی، رسیدهای عادی و فاکتورها).جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۴۱۱۹۳۵۰۴ تماس بگیرید
ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی
بر اساس ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی هر شخص در اسناد یا نوشته های غیر رسمی جعل نماید. یا با علم به جعل و تزویر آن ها را مورد استفاده قرار دهد. علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال یا به ۳ تا ۱۲ میلیون ریال جزای نقدی محکوم می گردد. همچنین بر اساس مواد ۵۳۲-۵۳۴ قانون مجازات اسلامی اگر کارمند دولت در اجرای وظیفه و امور مربوط به کار خود مرتکب جعل در سند رسمی شود، به یک تا ۵ سال حبس یا به پرداخت ۶ تا ۳۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. و اگر کسی که در سند و نوشته رسمی جعل می کند، کارمند دولت نباشد، مجازات وی ۶ ماه تا ۳ سال حبس یا جزای نقدی از ۳ تا ۱۸ میلیون ریال می باشد.
روش های تشخیص جعل امضا
تشخیص این که امضای ذیل سند واقعی می باشد یا جعلی همیشه کار آسانی نیست. درست است در صورتی که جاعل فردی ناشی و غیر متبحر باشد. می توان با بررسی و خواندن سند، به راحتی به جعلی بودن امضا پی برد. اما در بسیاری از موارد، جعل امضا به طور حرفه ای انجام می گیرد. در این صورت امضای جعلی با سه روش قابل تشخیص می باشد. که شامل روش فیزیکی، روش شیمیایی و روش مقایسهای است. کارشناسان خط و امضا می توانند امضاهای جعلی را تشخیص دهند:
- این کار با استفاده از ابزارهای آزمایشگاهی و یا تجربی انجام می گیرد. کارشناس خط و امضا با راه هایی از جمله مقدار فشاری که بر قلم وارد می شود، جهت حرکت قلم یا دست، نوع مرکب خودکار یا قلم، تطبیق شکستگی های خط و یا امضایی ادعایی با امضا و خط اصلی، تقدم یا تاخر امضا نسبت به نوشته، نو یا کهنه بودن قلم و… می تواند قاضی را برای صدور حکم یاری نماید.
- در صورتی که روش مقایسه ای و فیزیکی برای تشخیص جعلی بودن امضا کافی نباشد، روش های شیمیایی نیز استفاده می شود. در روش شیمیاییِ تشخیص امضای جعلی، میزان خطاپذیری به حداقل می رسد. که برای این کار از رنگ و جوهرهایی مخصوص استفاده می شود. همچنین پرتوهای نورانی برای تشخیص تقدم و تاخر جوهر و یا اندازه گیری مقدار فشاری که بر روی کاغذ وارد شده است و الیاف کاغذ را مخدوش می کند، هم می تواند کارشناسان را از جعلی بودن امضا آگاه نماید.
مجازات جعل امضا افراد عادی
- جبران خسارت
- حبس از 6 ماه تا 2 سال یا جریمه نقدی از 3 تا 12 میلیون ریال
مجازات جعل امضا مقامات
قانون مجازات اسلامی علاوه بر این که برای جعل امضای افراد عادی مجازات تعیین کرده است، برای کسانی که اقدام به جعل امضای مقامات می نمایند. مجازات در نظر گرفته است. که در ماده 524 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات به آن پرداخته است. طبق این ماده مجازات جعل امضا رهبر، روسای قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه از قرار حبس از سه سال تا پانزده سال است.
مصادیق جرم جعل سند
ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی حصری نبودن جرم جعل را بیان نموده است. این بدان معنا است که به غیر از موارد ذکر شده در قانون، مصادیق دیگری نیز مشمول این جرم می گردد. به طور کلی مصادیق جرم جعل سند که در قانون آمده است شامل موارد زیر می شود:
- ایجاد مکتوبات یا اسناد
- بازسازی مهر و امضای اشخاص
- خراشیدن یا تراشیدن نوشته ها به جهت تبدیل کلمه یا از بین بردن کل کلمه
- قلم بردن در مکتوبات به منظور تغییر کلمات و اعداد
- الحاق با هدف افزودن موارد جدید در سند
- خط زدن، سیاه کردن یا از بین بردن بخشی از نوشته
- ایجاد تغییر در تاریخ سند
- الصاق دو نوشته به یکدیگر
- استفاده از مهر فرد دیگر بدون اجازه وی
ارکان جرم جعل نیز مانند هر جرم دیگری شامل رکن مادی، رکن معنوی و رکن قانونی می شود. رکن مادی و قانونی که در مورد جعل بر همگان واضح است. رکن معنوی این جرم بر علم و آگاهی مرتکب به خلاف قانون بودن عمل اطلاق می شود.
جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۴۱۱۹۳۵۰۴ تماس بگیرید
کارشناسی جعل امضا توسط چه افرادی انجام می شود
در صورتی که فردی ادعای خود را مبنی بر جعل امضایش را در دادگاه مطرح می نماید. اگر جاعل تبحر کافی در جعل را نداشته باشد. تشخیص جعل به راحتی ممکن خواهد بود. اما گاهی عمل جعل توسط جاعلان حرفه ای انجام می پذیرد. که تشخیص را برای افراد عادی با مشکل مواجه کرده. و امر تشخیص جعل باید به کارشناسان این حوزه ارجاع داده شود. همان گونه که جعل کردن امضا روز به روز با فناوری و ابزارهای جدید تری انجام می شود. عمل تشخیص جعل نیز به همان صورت پیشرفته تر شده است. کارشناسان تشخیص خط و امضا این کار را با ابزارهای آزمایشگاهی و یا با استفاده از تجارب خود انجام می دهند. کارشناسان تخصصی خط و امضا در دادسراهای تخصصی این کار با توجه به جهت حرکت قلم و دست و شکستگی های منحصر به فرد خط مربوط به هر فرد و تطبیق امضای فرد با امضای جعل شده می توانند اثبات جعل بودن یا اصل بودن امضا را به آسانی اثبات نمایند.
بررسی تفاوت مجازات جعل امضا در اسناد عادی و رسمی
همان طور که اشاره شد، نوع سند تاثیر مستقیمی بر شدت برخورد قانون دارد. مجازات جعل امضا در اسناد عادی معمولاً خفیف تر از اسناد رسمی است، اما همچنان شامل حبس و جبران خسارت می شود. طبق ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی، هر کس در اسناد یا نوشته های غیررسمی جعل یا تزویر کند یا با علم به جعل و تزویر آن ها را مورد استفاده قرار دهد، علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از شش ماه تا دو سال یا پرداخت جزای نقدی محکوم خواهد شد.اما در مقابل، جعل در اسناد رسمی شوخی بردار نیست. اگر فردی عادی (غیر کارمند دولت) مرتکب جعل در سند رسمی شود، طبق ماده ۵۳۳ قانون تعزیرات، به حبس از شش ماه تا سه سال یا جزای نقدی محکوم می شود. اگر جاعل کارمند دولت باشد، مجازات سنگین تر شده و به یک تا پنج سال حبس و یا جزای نقدی محکوم می گردد. در پرونده هایی که توسط دکتر علی جاوید پیگیری می شود، تشخیص دقیق نوع سند و انطباق آن با مواد قانونی، اولین گام برای دفاع از حقوق موکل یا طرح شکایت صحیح است.تحلیل قانونی مجازات جعل امضا و اثر انگشت
گاهی اوقات جاعلین برای اطمینان بیشتر یا فریب دادن طرف مقابل، علاوه بر امضا، اقدام به جعل اثر انگشت نیز می کنند. سوالی که پیش می آید این است که آیا مجازات جعل امضا و اثر انگشت با هم تفاوت دارد؟ از نظر قانونی، اثر انگشت نیز همانند امضا، نشان دهنده تایید و التزام فرد به محتوای سند است. جعل اثر انگشت می تواند از طریق ساخت مهرهای ژلاتینی یا روش های پیشرفته کپی برداری انجام شود. قانونگذار تفکیک خاصی بین جعل امضا و اثر انگشت در میزان مجازات قائل نشده است و هر دو مصداق بارز جعل و تزویر هستند.با این حال، اثبات جعل اثر انگشت معمولاً راحت تر از امضا است، زیرا خطوط و شیارهای انگشت هر انسان منحصر به فرد است و کپی دقیق آن بسیار دشوار می باشد. در صورت وقوع همزمان جعل امضا و اثر انگشت، قاضی می تواند با توجه به تعدد اعمال مجرمانه و جسارت مجرم، حداکثر مجازات مندرج در قانون را برای وی در نظر بگیرد.| ویژگی | جعل امضا | جعل اثر انگشت |
| روش اجرا | شبیه سازی خطوط با قلم | استفاده از مهر یا تکنولوژی چاپ |
| قابلیت اثبات | نیازمند کارشناسی خط شناسی | نیازمند کارشناسی دقیق بیومتریک |
| میزان مجازات | طبق مواد ۵۲۳ به بعد | مشابه جعل امضا |
| تاثیر روانی | نشان دهنده هویت فردی | نشان دهنده تایید قطعی تر |
مراحل دقیق پیگیری قضایی و اثبات
اگر قربانی جرم جعل شده اید، زمان طلاست. هر چقدر سریع تر اقدام کنید، احتمال اثبات جرم و جلوگیری از خسارت بیشتر است. بسیاری از افراد به دلیل ناآگاهی از فرآیند دادرسی، پرونده را به بیراهه می کشانند.راهنمای گام به گام شکایت جعل امضا در دادسرا
برای آغاز فرآیند رسیدگی و درخواست اعمال شکایت جعل امضا، باید مراحل زیر را با دقت طی کنید:۱. تنظیم شکواییه: اولین قدم مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت شکواییه با عنوان “جعل و استفاده از سند مجعول” است. متن شکواییه باید دقیق، حقوقی و مستند باشد. ۲. ارجاع به دادسرا: پرونده پس از ثبت به دادسرای محل وقوع جرم ارسال می شود. ۳. بازپرسی: بازپرس پرونده اظهارات شما و متهم را می شنود. در این مرحله ارائه اصل سند جعلی (اگر در دست دارید) یا درخواست ارائه آن از سوی متهم بسیار حیاتی است. ۴. ارجاع به کارشناس: این مهم ترین مرحله است. بازپرس دستور می دهد سند مشکوک به همراه نمونه امضاهای مسلم الصدور (امضاهای قطعی و واقعی شما در اسناد دیگر) به کارشناس رسمی دادگستری در امور خط و امضا ارجاع شود.تکنیک ها و روش های اثبات جعل امضا توسط کارشناس
یکی از پیچیده ترین مباحث حقوقی، اثبات جعل امضا است. جاعلین حرفه ای گاهی چنان ماهرانه عمل می کنند که با چشم غیرمسلح قابل تشخیص نیست. اما کارشناسان دادگستری از ابزارهای علمی برای کشف حقیقت استفاده می کنند.برخی از این روش ها عبارتند از:- بررسی فشار قلم: میزان فشاری که فرد هنگام نوشتن به کاغذ وارد می کند، در افراد مختلف متفاوت است و در پشت کاغذ اثرات میکروسکوپی به جا می گذارد.
- بررسی شیب و جهت حرکت: زاویه قرارگیری قلم و جهت چرخش ها در امضای اصلی و جعلی مقایسه می شود.
- توقف ها و لرزش ها: جاعلین معمولاً هنگام تقلید، دچار مکث های غیرطبیعی یا لرزش دست می شوند که ناشی از عدم تسلط است.
- استفاده از نور ماوراء بنفش: برای تشخیص الحاقیات، پاک شدگی ها و تفاوت جوهرها استفاده می شود.
بررسی مصادیق خاص و کاربردی در پرونده ها
در دنیای واقعی، جعل در بسترهای مختلفی رخ می دهد که هر کدام شرایط خاص خود را دارند. از معاملات ملکی گرفته تا اختلافات خانوادگی، جعل ابزاری برای فریب است.قوانین مربوط به مجازات جعل امضا قولنامه و مبایعه نامه
یکی از شایع ترین پرونده های دادگاه های ایران، مربوط به اختلافات ملکی است. در این میان، مجازات جعل امضا قولنامه اهمیت ویژه ای پیدا می کند. قولنامه یک سند عادی است، اما اثبات مالکیت یا تعهد به فروش را نشان می دهد. اگر خریدار یا فروشنده اقدام به جعل امضای طرف مقابل در قولنامه کند، علاوه بر مجازات کیفری (حبس ۶ ماه تا ۲ سال)، سند باطل شده و معامله کان لم یکن تلقی می شود.در این موارد، معمولاً جرم “استفاده از سند مجعول” نیز به جرم جعل اضافه می شود. یعنی فرد هم به خاطر ساختن امضای جعلی و هم به خاطر ارائه آن به دادگاه یا بنگاه املاک مجازات می شود. تعدد جرم در اینجا می تواند منجر به تشدید مجازات شود. بنابراین اگر با قولنامه ای مواجه شدید که امضای شما را دارد اما روحتان از آن بی خبر است، بلافاصله باید ادعای جعل (انکار و تردید در دعاوی حقوقی، جعل در دعاوی کیفری) را مطرح کنید.شرایط خاص مجازات جعل امضا همسر در دعاوی خانوادگی
متاسفانه اختلافات خانوادگی گاهی باعث می شود زوجین برای آسیب زدن به یکدیگر یا کسب منافع مالی، دست به اقدامات غیرقانونی بزنند. موضوع مجازات جعل امضا همسر معمولاً در مواردی مانند چک، اسناد انتقال خودرو، یا رضایت نامه های مربوط به فرزند دیده می شود.باید توجه داشت که رابطه زوجیت مانع از تحقق جرم نیست. یعنی اگر مردی امضای همسرش را جعل کند تا مهریه را ساقط شده نشان دهد، یا زنی امضای همسرش را برای فروش ماشین جعل کند، دقیقاً مانند یک غریبه محاکمه می شوند. البته در برخی موارد، قاضی ممکن است با توجه به شرایط خانوادگی و عدم سوء پیشینه، در میزان مجازات تخفیف قائل شود، اما اصل جرم و سوء نیت همچنان پابرجاست و مجازات جعل امضا همسر قابل اجرا خواهد بود.نکات کلیدی و استثنائات قانونی مهم
گاهی اوقات مرز بین جعل و وکالت یا اجازه، بسیار باریک می شود. دانستن این ظرایف می تواند سرنوشت یک پرونده را تغییر دهد. دکتر علی جاوید همواره توصیه می کند که پیش از هر اقدام حقوقی، این استثنائات را در نظر بگیرید.وضعیت حقوقی جعل امضا با اطلاع صاحب امضا
شاید عجیب به نظر برسد، اما گاهی جعل امضا با اطلاع صاحب امضا صورت می گیرد. مثلاً فردی به دوستش می گوید “تو به جای من این نامه را امضا کن”. در اینجا آیا جرمی رخ داده است؟ از نظر حقوقی، رکن اساسی جعل “قصد فریب و تقلب” و “ایراد ضرر” است. اگر صاحب امضا خودش اجازه داده باشد، رکن ضرر و فریب معمولاً مخدوش می شود و ممکن است جرم جعل ثابت نشود. در واقع این عمل بیشتر شبیه به نوعی وکالت شفاهی است. اما اثبات این “اجازه” بسیار دشوار است. اگر صاحب امضا بعدها زیر حرفش بزند و بگوید “من اجازه ندادم”، فرد امضا کننده در دردسر بزرگی می افتد. بنابراین توصیه اکید این است که هرگز حتی با اجازه شفاهی، جای کس دیگری امضا نکنید.آشنایی با انواع جعل امضا در قانون و مجازات های تبعیبرای درک بهتر انواع جعل امضا در قانون، باید بدانیم که جعل می تواند مادی (فیزیکی) یا مفادی (معنوی) باشد. جعل مادی همان خط و امضاست. جعل مفادی زمانی است که مامور رسمی، محتوا را تغییر دهد (مثلاً در بازجویی چیزی بنویسد که متهم نگفته است). علاوه بر حبس و جریمه، مجازات های تبعی نیز برای جاعلین در نظر گرفته می شود. مثلاً اگر کارمند دولتی جعل کند، علاوه بر زندان، ممکن است برای همیشه یا مدتی معین از خدمات دولتی منفصل (اخراج) شود. این موضوع نشان دهنده شدت برخورد سیستم قضایی با خیانت در امانت اسنادی است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سیستم های قضایی بین المللی و مقایسه قوانین جعل، می توانید منابع معتبر خارجی را مطالعه کنید.شدت عمل قانونگذار و مجازات جرم جعل امضای مقامات دولتی
قانونگذار بیشترین شدت عمل را در مورد مجازات جرم جعل امضای مقامات دولتی به خرج داده است. جعل امضای مقام رهبری یا روسای قوای سه گانه (مجریه، مقننه، قضاییه) طبق ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی، حبس های طولانی مدت (۳ تا ۱۵ سال) را در پی دارد. همچنین جعل امضای وزرا، نمایندگان مجلس، قضات و سایر مسئولین نیز مجازات های سنگین تری نسبت به جعل عادی دارد. دلیل این سخت گیری، حفظ نظم عمومی و جلوگیری از هرج و مرج در ساختار اداری کشور است. اگر کسی با جعل امضای یک قاضی، دستور آزادی زندانی را صادر کند، امنیت جامعه به خطر می افتد، لذا مجازات باید به شدت بازدارنده باشد.روش های شناسایی جعل امضا
در پایان این بخش، اشاره ای کوتاه به روشهای شناسایی جعل امضا برای افراد عادی خالی از لطف نیست. هرچند تشخیص نهایی با کارشناس است، اما شما هم می توانید به موارد زیر دقت کنید:- تفاوت در رنگ جوهر (اگر بخشی الحاق شده باشد).
- عدم تطابق تاریخ سند با کهنگی کاغذ.
- وجود خطوط راهنما یا اثر مداد زیر امضا.
- تفاوت فاحش در شروع و پایان امضا نسبت به نمونه اصلی.
مجازات جرم جعل امضای مقامات دولتی
جرم جعل یکی از جرایم رایج و مهم می باشد که در قانون دارای مصادیق بسیاری است. و هر یک از این مصادیق حسب مورد دارای مجازات قانونی خاص می باشد. طبق قانون مجازات جعل چک در قانون مجازات نسبتا سنگینی می باشد. و مرتکب به شش ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.
در اسناد عادی، جرم جعل جنبه خصوصی غالب دارد و با رضایت شاکی ممکن است پرونده بسته شود یا مجازات تخفیف یابد. اما در اسناد رسمی و جعل های مربوط به نظم عمومی، جرم جنبه عمومی داشته و حتی با رضایت شاکی، دادستان پیگیر مجازات (از جنبه عمومی جرم) خواهد بود.
بله، از نظر قانونی اصل بر این است که هر کس باید شخصاً اسناد خود را امضا کند. اگر شما به جای همسر یا فرزندتان امضا کنید و بعداً آنها اجازه خود را انکار کنند، اثبات “اجازه شفاهی” در دادگاه بسیار دشوار است و ممکن است به جرم جعل امضا محکوم شوید. امنترین راه، داشتن وکالتنامه رسمی محضری برای انجام امور اداری و امضا است.
تنها راه علمی و قانونی، درخواست ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری در رشته “تشخیص اصالت خط، امضا و اثر انگشت” است. شما باید در اولین جلسه دادرسی (یا بازپرسی) صراحتاً انکار یا تردید خود را اعلام کنید و تقاضای کارشناسی دهید. کارشناس با مقایسه امضای مورد مناقشه با امضاهای مسلمالصدور شما (امضاهای قطعی در اسناد دیگر)، نظر نهایی را صادر میکند.
پاسخ به نوع سند بستگی دارد. طبق قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (مصوب ۱۳۹۹)، جعل در اسناد عادی (مثل قولنامه دستی) قابل گذشت است و با رضایت شاکی پرونده مختومه میشود. اما جعل در اسناد رسمی (مثل سند خانه یا شناسنامه) جنبه عمومی دارد و حتی با رضایت شاکی، دادستان پیگیر مجازات جنبه عمومی جرم (حبس یا جزای نقدی) خواهد بود.