یکی از وظایف پزشکی قانونی که شامل طیف گسترده ای است، انجام معاینات روانپزشکی می باشد. و همچنین شما کاملا حق اعتراض به گواهی پزشکی قانونی را دارید. در خیلی از دعاوی کیفری و حتی دعاوی خانواده بررسی وضعیت روانی زوجین مدعی بیماری روانی جهت تشخیص میزان سلامت روانی فرد مورد ادعا، حسب مورد پرونده و موضوع آن به پزشکی قانونی ارجاع می گردد.
در دعاوی کیفری و پرونده کیفری ضرب و جرح عمدی، در فرضی که ادعای مجنون بودن آن مطرح می گردد، به منظور تشخیص سلامت روانی ضارب یا همان جانی، وی به پزشکی قانونی دلالت شده است. و زیر نظر معاینات روانپزشکی قرار میگیرد. احراز جنون یا عدم احراز آن، نظریه ای می باشد که به محکمه ارسال می گردد. حال می توان نسبت به اعتراض به گواهی پزشکی قانونی اقدام کرد. به این روش که هر کسی که نظریه پزشکی قانونی را علیه خود بداند. طی مهلت مشخص قانونی نسبت به اعتراض به گواهی پزشکی قانونی اقدام می کند.این مقاله دکتر جاوید وکیل تبریز به شما در تمامی مراحل کمک میکند.
اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در نظام حقوقی و قضایی ایران، اثبات بسیاری از ادعاها نیازمند دانش تخصصی است که از عهده قاضی خارج می باشد. در پرونده های کیفری مانند ضرب و جرح، قتل، تجاوز و یا حتی در پرونده های حقوقی نظیر حجر و ناتوانی ذهنی، نظر سازمان پزشکی قانونی به عنوان بازوی کارشناسی قوه قضاییه، تعیین کننده اصلی مسیر پرونده است. با این حال، کارشناسان این سازمان نیز مانند هر انسان دیگری ممکن است در تشخیص یا محاسبه جراحات دچار خطا شوند. به همین دلیل، حق اعتراض به نظریه پزشکی قانونی به عنوان یکی از حقوق بنیادین اصحاب دعوا شناخته می شود تا از تضییع حقوق افراد جلوگیری شود. این فرآیند اگرچه فنی و پیچیده است، اما با آگاهی از قوانین دادرسی می توان به نتیجه عادلانه دست یافت.
جایگاه قانونی نظریه کارشناسی در دادرسی
نظریه ای که توسط پزشک معتمد در سازمان پزشکی قانونی صادر می شود، در حکم نظر کارشناس رسمی دادگستری است. طبق قوانین آیین دادرسی، قاضی مکلف است در اموری که جنبه فنی و تخصصی دارد، موضوع را به کارشناس ارجاع دهد. اگرچه نظر کارشناس برای قاضی جنبه مشورتی دارد، اما در اکثر قریب به اتفاق موارد، حکم نهایی بر اساس همین گزارش صادر می شود. اهمیت این موضوع زمانی دوچندان می شود که بدانیم مقدار دیه و نوع مجازات حبس مستقیما به کلمات و عباراتی بستگی دارد که پزشک در نامه خود استفاده می کند.
چرا اعتراض به نظریه پزشکی قانونی اهمیت حیاتی دارد؟
در بسیاری از موارد، جراحات وارد شده به بدن انسان در طول زمان تغییر می کنند. ممکن است در معاینه اول، عمق آسیب به درستی تشخیص داده نشود. اعتراض به نظریه پزشکی قانونی این فرصت را به شاکی یا متهم می دهد تا با ارائه مدارک بیمارستانی جدید، درخواست بازبینی در تشخیص اولیه را مطرح کنند.
پزشکی قانونی چه صلاحیتی دارد؟

ماهیت حقوقی نظرات سازمان پزشکی قانونی
سازمان پزشکی قانونی ایران با بهره گیری از متخصصان در رشته های مختلف از جمله سم شناسی، آسیب شناسی، روان پزشکی و معاینات بالینی، به سوالات مراجع قضایی پاسخ می دهد. این نظرات شامل مواردی همچون تعیین علت فوت، تخمین زمان مرگ، تشخیص سلامت روانی برای انجام معاملات، بررسی قصور پزشکی و تعیین میزان ارش و دیه اعضای بدن است. هر یک از این نظرات می تواند بار مالی و کیفری سنگینی داشته باشد.
ضرورت دقت در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
دقت در جزئیات گزارش پزشکی قانونی اولین قدم برای یک اعتراض موفق است. گاهی یک کلمه مانند “حارصه” به جای “دامیه” می تواند مبلغ دیه را به طور چشمگیری تغییر دهد. بنابراین، آگاهی از اصطلاحات فقهی و حقوقی در این حوزه الزامی است.
مراحل اولیه پس از پرسش آیا میشود به نظریه پزشکی قانونی اعتراض کرد
زمانی که شخصی می پرسد آیا میشود به نظریه پزشکی قانونی اعتراض کرد ، باید به او توضیح داد که این اعتراض باید مستدل باشد. یعنی صرف نارضایتی از مبلغ دیه کافی نیست و باید به لحاظ علمی ثابت شود که پزشک در تشخیص خود دچار اشتباه شده است. برای این منظور، استفاده از خدمات یک وکیل پایه یک دادگستری که تجربه پرونده های کیفری را دارد، بسیار راهگشا خواهد بود.

نحوه اعتراض به رای پزشکی قانونی در دادسرا و دادگاه
آشنایی با نحوه اعتراض به رای پزشکی قانونی برای هر دو طرف دعوا ضروری است. پس از ارسال گزارش به شعبه، قاضی یا بازپرس موظف است محتوای آن را به طرفین ابلاغ کند. از این لحظه، مهلت قانونی برای ثبت اعتراض آغاز می شود.
جزئیات اداری در نحوه اعتراض به رای پزشکی قانونی
در اولین گام از نحوه اعتراض به رای پزشکی قانونی ، معترض باید لایحه خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کرده و یا مستقیما به شعبه ارائه دهد. قاضی پس از بررسی دلایل، قرار ارجاع به کمیسیون پزشکی را صادر می کند. در این مرحله، پرداخت هزینه کارشناسی بر عهده معترض است، مگر در شرایط خاص که دادگاه دستور دیگری صادر کند.
مراحل کمیسیون پزشکی قانونی
- در صورت اعتراض طرفین دعوا به نظریه نخستین پزشکی قانونی و موافقت قاضی یا بازپرس پرونده با استعلام مجدد از پزشکی قانونی، پرونده به اداره کل امور کمیسیون های پزشکی قانونی ارجاع می گردد. قبل از تشکیل پرونده در دفتر کمیسیون رسیدگی به موضوع، هزینه های تشکیل کمیسیون باید مطابق تعرفه به حساب درآمدهای عمومی کشور واریز گردد.
- بعد از واریز وجه پرونده در دفتر کمیسیون تخصصی در ارتباط با پرونده تشکیل می گردد. بعد از تشکیل پرونده و پیش از برگزاری جلسه کمیسیون، کارشناس مسئول پرونده که بر اساس قانون تعیین شده است. وظیفه دارد که گردآوری مدارک و مستندات مرتبط با موضوع و در ضمن اخذ توضیحاتی از افراد مرتبط با موضوع است.
- کارشناس مسئول پرونده طبق هماهنگی کارشناس مسئول کمیسیون، تاریخ و زمان برگزاری جلسه را تعیین می نماید. و به اعضای کمیسیون و همچنین طرفین پرونده اطلاع رسانی می شود. برگزاری جلسه با حضور سه نفر از اعضای آن است. و همینطور مسئولیت اداره جلسه و تنظیم صورت جلسه بر عهده متخصص پزشکی قانونی حاضر در جلسه می باشد.
- بر اساس قانون تعداد اعضای کمیسیون حاضر در جلسه باید فرد حضور داشته باشد. بعد از تشکیل جلسه اعضا ضمن بحث و بررسی نظرات خودشان را به طور خلاصه در صورت جلسه درج می نمایند. و در آخر با رای دو سوم اعضای حضار صورت جلسه تنظیم و نظر کمیسیون به شکل مستدل و روشن اعلام می گردد. بعد از امضای صورتجلسه بوسیله تمام اعضای جلسه، صورتجلسه به امضای معاون پزشکی و بالینی یا مدیرکل اداره کمیسیون ها یا رئیس مرکز کمیسیون ها در استان می رسد. و به مراجع قضایی استعلام کننده در اولین فرصت ارسال خواهد شد.
تحلیل تعداد دفعات؛ چند بار میتوان به نظریه پزشکی قانونی اعتراض کرد ؟
محدودیت های قانونی در مورد اینکه چند بار میتوان به نظریه پزشکی قانونی اعتراض کرد ، همیشه مورد بحث بوده است. به طور کلی، اعتراض اول به کمیسیون ۳ نفره می رود. در صورت اعتراض مجدد به رای این کمیسیون، پرونده به کمیسیون های ۵ نفره، ۷ نفره، ۹ نفره و در نهایت ۱۱ نفره ارجاع می شود.
پاسخ به ابهامات چند بار میتوان به نظریه پزشکی قانونی اعتراض کرد
در پاسخ به این که چند بار میتوان به نظریه پزشکی قانونی اعتراض کرد ، باید گفت که ارجاع به مراحل بالاتر (مثلا از ۷ نفر به ۹ نفر) منوط به موافقت قاضی است. قاضی تنها زمانی با اعتراض مجدد موافقت می کند که ابهامات جدیدی در پرونده ایجاد شده باشد یا تناقض فاحشی در نظرات کمیسیون های قبلی دیده شود.
جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۴۱۱۹۳۵۰۴ تماس بگیرید
مبانی قانونی؛ ماده قانونی اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
استناد به ماده قانونی اعتراض به نظریه پزشکی قانونی در متن لوایح، نشان دهنده حرفه ای بودن اعتراض است. ماده ۲۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی یکی از مراجع اصلی در این زمینه است. همچنین در بخش کیفری، مواد مرتبط با کارشناسی در قانون آیین دادرسی کیفری ملاک عمل قرار می گیرد.
شرح جزئیات ماده قانونی اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
طبق ماده قانونی اعتراض به نظریه پزشکی قانونی ، کارشناس باید نظر خود را به طور صریح و مستدل بیان کند. اگر طرفین به این نظر اعتراض داشته باشند، دادگاه می تواند موضوع را به هیئت کارشناسی دیگری ارجاع دهد. این حق برای تضمین دادرسی عادلانه در نظر گرفته شده است.
راهنمای نگارش متن لایحه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
کیفیت متن لایحه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی می تواند سرنوشت پرونده را تغییر دهد. این لایحه باید حاوی نکات فنی باشد. برای مثال، اگر در گزارش آمده است که جراحت بهبود یافته، اما شاکی همچنان دچار محدودیت حرکتی است، باید به مدارک فیزیوتراپی استناد شود.
ساختار استاندارد در متن لایحه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در تنظیم متن لایحه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی ، ابتدا باید مقدمه ای کوتاه از حادثه ارائه داد. سپس ایرادات موجود در نظریه فعلی را با ذکر شماره صفحه و سطر بیان کرد. در نهایت، باید صراحتا درخواست ارجاع پرونده به کمیسیون تخصصی بالاتر را مطرح نمود. برای مشاهده نمونه های بیشتر و دریافت خدمات تخصصی، می توانید به بخش خدمات وکالت مراجعه نمایید.
هزینه اعتراض به گواهی پزشکی قانونی
هزینه تشکیل جلسات هر بار بر عهده کسی است که اعتراض به نظریه پزشکی قانونی دارد، به همین دلیل برای رسیدگی اعتراض خود بایستی هزینه آن را پرداخت کند. میزان بودجه جهت اعتراض به گواهی پزشکی قانونی بستگی به نوع موضوع و کمیسیون تخصصی گوناگون می باشد. و مقدار این مبلغ بوسیله آیین نامه ابلاغی از طرف رییس قوه قضاییه تعیین می گردد. زمانی که به هر دلیلی کارشناس پزشکی قانونی نتواند علت را تشخیص دهد، و طبق تشخیص مدیرکل نیاز به برگزاری کمیسیون برای تشخیص دلیل آن باشد، دیگر هزینه از طرفین دعوی اخذ نمی گردد.

مهلت زمان اعتراض به گواهی پزشکی قانونی
هنگامی که پزشکی قانونی نظریه خود را به دادگاه ارسال می کند. هر یک از طرفین دعاوی به مدت یک هفته بعد از ارائه نظریه پزشکی قانونی قادر به اعتراض است. در صورتی که بعد از ظرف یک هفته، طرفین دعاوی بر اساس نظریه پزشکی قانونی اعتراض نکنند، دیگر حق اعتراض نخواهد داشت.
مهلت قانونی اعتراض به نظر پزشکی قانونی بعد از صدور
یکی از نکات بسیار حساس که اغلب نادیده گرفته می شود، زمان اعتراض به نظر پزشکی قانونی بعد از صدور است. طبق رویه قضایی و مستند به مواد قانون آیین دادرسی مدنی و کیفری، طرفین معمولا ۷ روز از تاریخ ابلاغ فرصت دارند تا اعتراض خود را کتبا اعلام کنند.
مدیریت زمان در اعتراض به نظر پزشکی قانونی بعد از صدور
اگر زمان اعتراض به نظر پزشکی قانونی بعد از صدور بگذرد، دفاع در برابر آن نظریه بسیار سخت خواهد بود. دادگاه ها معمولا اعتراضات خارج از مهلت را نمی پذیرند مگر اینکه شخص ثابت کند به دلیل قوه قهریه یا عدم ابلاغ صحیح، قادر به اعتراض نبوده است. دکتر علی جاوید همواره تاکید دارد که مراجعین بلافاصله پس از دریافت پیامک ثنا، متن گزارش را از سامانه دریافت و مطالعه کنند.
تفاوت دیه و ارش در گزارش های پزشکی قانونی
در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی ، باید تفاوت دیه و ارش را بدانید. دیه مقدار مالی است که در شرع برای آسیب به اعضا مشخص شده است (مثلا دیه کامل برای قطع دو دست). اما ارش زمانی تعیین می شود که در شرع برای آن آسیب، مقدار دقیقی مشخص نشده باشد و تعیین آن بر عهده کارشناس است.
نحوه محاسبه ارش در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
کارشناس با توجه به نوع آسیب و تاثیر آن بر کارایی عضو، درصدی از دیه کامل را به عنوان ارش تعیین می کند. اعتراض به درصد ارش بسیار رایج است و معترضین معمولا ادعا می کنند که آسیب وارده باعث افت شدید کیفیت زندگی آن ها شده است و ارش تعیین شده کافی نیست.
اهمیت مستندسازی در اعتراض های حقوقی
یک وکیل حرفه ای مانند دکتر علی جاوید، پیش از ثبت اعتراض، تمامی مستندات را بازبینی می کند. گاهی نیاز است که شاکی توسط پزشکان متخصص خصوصی نیز معاینه شود تا گزارش های آن ها به عنوان مدرک کمکی به لایحه اعتراض ضمیمه گردد. این رویکرد علمی، شانس پذیرش اعتراض را به شدت افزایش می دهد.
اعتراض به نظریه روان پزشکی قانونی
در پرونده های حجر، طلاق و یا مسئولیت کیفری، نظر روان پزشک قانونی اهمیت دارد. آیا فرد در زمان ارتکاب جرم دارای اراده بوده است؟ آیا فرد مسن توانایی اداره اموال خود را دارد؟ اعتراض به نظریه پزشکی قانونی در این حوزه بسیار دشوار است و نیاز به بررسی های طولانی مدت روان شناختی دارد.
تست های روان سنجی در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در جلسات کمیسیون اعتراض، ممکن است از فرد تست های هوش، حافظه و شخصیت گرفته شود. وکیل پرونده باید اطمینان حاصل کند که این تست ها در شرایط استاندارد و بدون فشار روانی انجام شده اند.

بررسی نمونه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی در دعاوی کیفری
مطالعه یک نمونه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی به شما کمک می کند تا با ادبیات این حوزه آشنا شوید. در پرونده های تصادفات رانندگی، معمولا اعتراض ها مربوط به درصد ارش اعضای آسیب دیده است که در معاینات اولیه به درستی لحاظ نشده اند.

تحلیل نتایج در یک نمونه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در یک نمونه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی موفق، وکیل توانست ثابت کند که ضایعه نخاعی موکلش ناشی از ضربه مستقیم بوده است، در حالی که گزارش اولیه آن را به بیماری زمینه ای نسبت داده بود. این تغییر نظر باعث شد دیه کامله به موکل تعلق گیرد. نام برند دکتر علی جاوید در چنین پرونده های پیچیده ای، تضمین کننده پیگیری دقیق و علمی است.
جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۴۱۱۹۳۵۰۴ تماس بگیرید
نقش کمیسیون های استانی و عالی در رسیدگی به اعتراضات
زمانی که اعتراض به نظریه پزشکی قانونی ثبت می شود، پرونده از بخش معاینات بالینی خارج شده و به بخش کمیسیون ها می رود. کمیسیون ها معمولا در مراکز استان ها تشکیل می شوند. در پرونده های بسیار حساس مانند قصور پزشکی که منجر به فوت یا نقص عضو دائمی شده است، کمیسیون عالی در تهران مرجع نهایی رسیدگی خواهد بود.
ترکیب اعضا در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در هر کمیسیون، پزشکانی با تخصص های مختلف حضور دارند. برای مثال، در اعتراض به نظریه ای که مربوط به جراحی مغز و اعصاب است، حتما باید متخصصان این رشته در کمیسیون حضور داشته باشند تا نظر کارشناسی دقیق صادر شود.
هزینه های مرتبط با اعتراض و ارجاع به کمیسیون
یکی از دغدغه های معترضین، هزینه های گزاف کمیسیون های پزشکی است. هر چه تعداد اعضای کمیسیون بیشتر شود، تعرفه واریزی نیز افزایش می یابد. این مبلغ طبق تعرفه سالانه سازمان پزشکی قانونی تعیین می شود و باید قبل از تشکیل جلسه پرداخت گردد.
معافیت از هزینه در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در مواردی که فرد معترض توانایی مالی نداشته باشد (اعسار)، می تواند از دادگاه درخواست کند تا هزینه کارشناسی را از محل بودجه دادگستری پرداخت کرده یا آن را به زمان صدور حکم و وصول محکوم به موکول کند.
اشتباهات رایج در فرآیند اعتراض
بسیاری از افراد تصور می کنند که اگر در جلسه کمیسیون فقط ناله و زاری کنند، پزشکان تحت تاثیر قرار می گیرند. در حالی که کمیسیون های پزشکی قانونی بر پایه مدارک و شواهد علمی تصمیم می گیرند. ارائه مدارک پزشکی قدیمی، عکس های رادیولوژی و گزارش های اتاق عمل بسیار مهم تر از اظهارات شفاهی است.
عدم حضور در جلسه اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
عدم حضور در جلسه کمیسیون بدون عذر موجه ممکن است باعث شود پزشکان فقط بر اساس سوابق موجود در پرونده نظر بدهند. بنابراین، حضور به موقع و همراه داشتن تمامی مدارک اصلی الزامی است.
بررسی تخصصی قصور پزشکی و نحوه اعتراض به آن
پرونده های قصور پزشکی یکی از سخت ترین انواع دعاوی هستند. در اینجا اعتراض به نظریه پزشکی قانونی نه تنها شامل بررسی جراحات، بلکه شامل بررسی استاندارد های درمانی نیز می شود. آیا پزشک معالج تمام اقدامات لازم را انجام داده است؟ آیا خطای پزشکی رخ داده یا نتیجه حاصله از عوارض اجتناب ناپذیر درمان بوده است؟
مراجع رسیدگی به اعتراض در قصور پزشکی
علاوه بر پزشکی قانونی، سازمان نظام پزشکی نیز دارای هیئت های بدوی و تجدیدنظر برای رسیدگی به تخلفات پزشکان است. هماهنگی بین نظرات این دو نهاد می تواند پیچیدگی های حقوقی زیادی ایجاد کند که مدیریت آن تنها از عهده یک وکیل متخصص بر می آید.
| مرحله رسیدگی | مرجع | تعداد کارشناسان | مهلت اعتراض |
| معاینه اولیه | پزشکی قانونی شهر | ۱ نفر | ۷ روز |
| کمیسیون اول | مرکز استان | ۳ نفر | ۷ روز |
| کمیسیون دوم | کمیسیون عالی | ۵ نفر | ۷ روز |
| کمیسیون سوم | هیئت ویژه | ۷ نفر و بالاتر | طبق نظر قاضی |
نتیجه گیری درباره اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
در نهایت، باید گفت که مسیر اعتراض به نظریه پزشکی قانونی مسیری پرپیچ و خم اما ممکن است. هرگونه کوتاهی در مطالعه گزارش ها، از دست دادن مهلت های قانونی و یا تنظیم لوایح غیر تخصصی می تواند منجر به شکست پرونده شود. با توجه به اینکه نظرات پزشکی قانونی پایه و اساس صدور احکام سنگین قضایی هستند، توصیه می شود حتما از مشاوره های تخصصی حقوقی بهره مند شوید.
سایت دکتر علی جاوید با ارائه مقالات آموزشی و خدمات مشاوره ای، تلاش می کند تا آگاهی جامعه را در خصوص حقوق قانونی خود افزایش دهد. نام برند دکتر علی جاوید همواره یادآور تخصص، تعهد و دانش روز در عرصه وکالت است. اگر شما یا نزدیکانتان درگیر چنین پرونده هایی هستید، می توانید سوالات خود را در بخش نظرات بپرسید یا برای دریافت وقت مشاوره حضوری و غیرحضوری با ما در تماس باشید.

